
Çocuğunuz evde yalnız kalabilir mi? Buna hazır olup olmadığını nasıl anlayabilirsiniz? Çocuğunuzu evde yalnız kalabilmesi için nasıl hazırlayabilirsiniz? Çocuğunuzun güvenliği için nelere dikkat etmeniz gerekir?
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Doç. Dr. Ayten Erdoğan çocukların kaç yaşında evde tek başlarına kalabilecekleri konusunda bilgiler vererek; çocuğun evde tek başına bırakılması konusunda nelere dikkat etmek gerektiğini anlattı.
Çocuklar hangi yaştan itibaren evde yalnız başlarına kalabilirler?
Bu sorunun cevabını sadece belli bir yaş
olarak belirtmek mümkün değildir. Çocukların evde yalnız kalıp kalamayacağına karar verirken, yaşın yanında, her bir çocuğun olgunluk düzeyi ve çeşitli bazı etmenler de önem taşır.
Genel bir ilke olarak çocukların 11-12 yaşından önce düzenli olarak evde yalnız
kalmaları önerilmez. Ayrıca bazen yaşça daha büyük çocuklar dahi bu sorumluluğu
taşıyamayabilir.
Çocuğunuzun buna hazır olup olmadığını değerlendirin
Öncelikle, çocuğunuzun bu sorumluluğu taşıyıp taşıyamayacağının
değerlendirmesini yapmalısınız. Örneğin, çocuğunuz sizin koyduğunuz kurallara
uyabilecek midir? Sizin herhangi bir talimat vermediğiniz bazı durumlarda makul
biçimde hareket edebilecek midir?
Çocuğunuzun acil bir durumun üstesinden gelip gelemeyeceği de çok önemli bir
ölçüttür. Örneğin, bir yangın durumunda hemen evden çıkar mı, yoksa öncelikle
kediyi kurtarmaya mı çalışır?
Bundan başka çevrenin uygun olup olmadığına da karar vermelisiniz: Komşularınıza
güvenebilir misiniz? Evinizin yakınlarında, çocuğunuzun gün içerisinde yardım
alabileceği yetişkinler var mı?
Aşağıdaki soruların çoğuna "evet yanıtı verilmesi" çocuğun evde yalnız kalmak
için hazır olduğuna işaret edebilir:
· Evde kaldığı kısa sürelerin üstesinden başarıyla gelebildi mi?
· Okuldan direkt olarak eve gelir mi?
· Kendisine basit yiyecekler hazırlayabilir ve telefonla arayanların notlarını
alabilir mi?
· Kapıyı tek başına kilitleyebilir ve açabilir mi?
· Basit sorunları kendi başına çözümleyebilir mi?
· Dışarıdan ne zaman ve nasıl yardım alacağını biliyor mu?
· Bir kaza ya da acil durumun üstesinden gelme konusunda hazırlıklı mı?
· Kendisi için koyulan kurallara uyar ve zamanını verimli bir şekilde
değerlendirebilir mi?
Çocuğu önceden hazırlayın
Çocuğunuzu evde yalnız başına bırakmak için şartların uygun olduğunu
düşünüyorsanız, öncelikle onu bunun için hazırlamalısınız.
Bu amaçla ilk olarak onunla bu konuyu konuşmalısınız. Çocuğunuz fazlasıyla
kaygılıysa, yeni düzene aşamalı olarak ve dikkatle geçmeye gayret edebilirsiniz.
Ailede ölüm, boşanma, taşınma gibi nedenlerle stresin yüksek olduğu dönemler
böyle bir uygulamaya başlamak için uygun dönemler değildir.
Çocuğunuzun hazır olduğuna karar verdiyseniz
Çocuğunuzun evde yalnız kalabileceğine inanıyorsanız, öncelikle ona temel ilk
yardımı öğretin, örneğin kendisi için yiyecek bir şeyler hazırlarken parmağını
kesmesi durumunda ne yapması gerektiğini bilmelidir.
Ocak ya da fırını kullanmasına izin vermişseniz, bunları güvenli bir şekilde
nasıl kullanacağını da öğretmeniz gerekir.
Kapıya gelen ya da telefon eden yabancılara evde yalnız olduğunu söylememesi
gerektiğini de öğretmelisiniz.
Bunun yanında evde tek başınayken uyması gereken kuralları da belirlemelisiniz.
Bunları yazarak görünür bir yere asabilirsiniz.
Bu kuralları belirlerken şu konuları da göz önünde bulundurabilirsiniz:
· Eve gelir gelmez anne-baba ya da başka bir yetişkine telefon etmeli mi?
· Direkt olarak eve gelmeli ve evde mi kalmalı yoksa ziyaret etmesine izin
verilen belli yerler (kütüphane ya da bir arkadaşın evi gibi) var mı?
· Evde yapması gereken görevler (ödevlerini tamamlamak, akşam yemeği için masayı
hazırlamak gibi) var mı?
· Televizyon, bilgisayar oyunları veya internet kullanımı konusunda sınırlamalar
olacak mı?
Eve başkalarını davet edebilir mi?
Karar vermeniz gereken önemli bir nokta da siz evde yokken eve başkalarını davet
edip edemeyeceği konusudur.
Evde yalnız kalan çocukların yaşadıkları ciddi sorunlar genellikle başka
çocukların onları seks, alkol ya da uyuşturucu kullanımı veya başka riskli
davranışlara zorlamalarından kaynaklanmaktadır.
Çocuğunuzu arkadaşlarından soyutlamak istemeseniz bile, en azından başlangıçta
evde yalnız olan çocukların eve başkalarını davet etmemesi daha doğru olacaktır.
Spor, resim, müzik gibi okul sonrası faaliyetlere yazdırarak arkadaşları ile
birlikte vakit geçirmesini sağlayabilirsiniz. Ya da evde yetişkinlerin bulunduğu
arkadaşlarını ziyaret etmesine izin verebilir, kendisinin de bu arkadaşlarını
hafta sonu siz evdeyken davet etmesini isteyebilirsiniz.
Belli bir noktadan sonra çocuğunuzun misafir kabul etmesine izin vermeyi
düşünecek olursanız, kimleri kabul edebileceğini belirlemelisiniz. Eve kabul
edebileceği kişileri, sadece iyi tanıdığınız ve sorumlu davranacağına
inandığınız çocuklarla sınırlandırabilirsiniz. Bu çocukların ismini de evde
yalnız kaldığında uyması gereken kurallar listesine yazabilirsiniz.
aile.org